De generale synode (GS) heeft op 22 november 2001 met betrekking tot misbruik van
pastorale en andere kerkelijke gezagsrelaties een klachtenprocedure vastgesteld en een klachtencommissie benoemd.
Tevens werd in dit verband besloten een gedragscode als morele richtlijn te aanvaarden.
De GS van 2004 heeft besloten enige wijzigingen aan te brengen in de procedure en een beroepsmogelijkheid te openen. Naar aanleiding hiervan heeft het oud-moderamen van de GS (voorlopig) een beroepsprocedure vastgesteld en nog enige aanpassingen in de procedure aangebracht.
Deze brochure is bedoeld om u te informeren over de procedures en wat daarmee samenhangt.

De volledige tekst van de klachtenprocedure, de beroepsprocedure en de gedragscode kunt u opvragen bij het Dienstenbureau in Veenendaal (Postbus 334, 3900 AH, tel.: 0318-582350). Deze stukken zijn ook in het bezit van alle kerkenraden.

  a. Wie kan een klacht indienen
Iedereen die lid is, of geweest is van een Christelijke Gereformeerde kerk, hetzij als belijdend lid, hetzij als dooplid, hetzij als meelevend lid kan voor zichzelf een klacht indienen (voor een minderjarige kan diens wettelijk vertegenwoordiger optreden).
In bepaalde gevallen kan ook iemand die geen lid is, of geweest is, een klacht indienen.

b. Wanneer een klacht
Indien een kerkelijk medewerker naar uw mening zijn* gezag ten opzichte van u zo verkeerd aanwendt dat vertrouwen geschonden wordt en uw persoonlijke integriteit daardoor aangetast wordt, kunt u een klacht indienen.
Onder kerkelijk medewerker wordt iedere medewerker verstaan die vanuit een gezagspositie optreedt. Dit kan bijvoorbeeld een predikant zijn, maar ook een ouderling of diaken, een jeugdwerker of een organist.
Het kan zowel seksueel getinte uitingen betreffen als ook ander intimiderend gedrag.
Het is van belang dat een klacht zo spoedig mogelijk wordt ingediend.

 c. Hoe moet de klacht eruit zien
De klacht moet schriftelijk worden ingediend. Behalve uw naam en verdere persoonlijke gegevens, dient u aan te geven over wie u klaagt, waarom u vindt dat er sprake is van misbruik van gezag en op welk moment of in welke periode dat plaatsvond. Als u zelf reeds stappen heeft ondernomen, dient u ook dat te vermelden en eventuele stukken daarvan over te leggen.
Om een klacht gegrond te kunnen verklaren, moeten door u voldoende aantoonbare feiten aangedragen worden die het door u gestelde misbruik bevestigen. De klacht moet ook van een datum voorzien zijn.
Voor het opstellen van de klacht kunt u de hulp inroepen van een vertrouwenspersoon of van iemand van het Meldpunt (zie onder VI).

d. Waar kan een klacht worden ingediend
Een klacht kan ingediend worden bij de secretaris van de klachtencommissie.
U kunt een klacht ook neerleggen bij de kerkenraad (of een lid daarvan). Deze dient de klacht echter zo spoedig mogelijk ter behandeling door te zenden naar de klachtencommissie.

*    in de tekst wordt voor de aangeklaagde de mannelijke vorm aangehouden.
      Indien van toepassing dient u de vrouwelijke vorm te lezen.

Samenstelling klachtencommissie
De klachtencommissie bestaat uit zes tot acht leden, afkomstig uit de vier gebieden van de particuliere synodes. In de commissie zitten leden die deskundig zijn op juridisch gebied, op het gebied van hulpverlening en van kerkelijk pastoraat. De klachtencommissie is gemengd samengesteld; minimaal de helft van de leden is vrouw.
Er is een voorzitter, een plv. voorzitter, een secretaris en een plv. secretaris.
De leden worden door de generale synode voor drie jaar benoemd. Herbenoeming is mogelijk. Daarnaast benoemt de GS een aantal deskundigen die zich op afroep beschikbaar stellen om eventueel voor een concrete zaak in de commissie deel te nemen.
Verder kan de commissie zich laten bijstaan door externe adviseurs en is ondersteuning mogelijk door een secretariële medewerker.
Zowel de commissieleden als de daarnaast aangestelde deskundigen en adviseurs en de secretariële medewerker zijn tot volstrekte geheimhouding verplicht.

 Hoe gaat de klachtencommissie te werk
De secretaris bevestigt, in principe binnen een week, schriftelijk dat uw klacht ontvangen is. Gelijktijdig wordt degene over wie u klaagt geïnformeerd over de klacht en ontvangt hij daarvan een afschrift en eventuele andere door u overgelegde stukken.
Vervolgens gaan secretaris en voorzitter na of uw klacht ontvankelijk is. Dat wil zeggen dat bekeken wordt of formeel voldaan is aan de voorwaarden genoemd onder I (bijvoorbeeld of de klacht wel schriftelijk is ingediend en of u lid bent of geweest bent van een Christelijke Gereformeerde kerk).

Indien uw klacht niet ontvankelijk is verklaard (zie onder II, slot) dan kunt u binnen vier weken na de dagtekening van de beslissing van de klachtencommissie, bij de door de GS ingestelde beroepscommissie in beroep gaan.
Zowel u als de aangeklaagde kan van de wel of niet gegrondverklaring van uw klacht binnen dezelfde termijn in beroep gaan bij de beroepscommissie.
De kerkenraad is gebonden aan een beslissing omtrent de ontvankelijkverklaring en omtrent de gegrondverklaring.

De betreffende kerkenraad neemt binnen vier weken na dagtekening van de uitspraak van de klachtencommissie (evt. na beroep) een beslissing op grond van het uitgebrachte advies over de te nemen maatregelen. De kerkenraad volgt daarbij, behoudens zwaarwegende bezwaren, het advies van de klachtencommissie.
Ingeval de kerkenraad zou willen afwijken van dit advies bericht hij dat gemotiveerd aan u, aan de aangeklaagde en aan de klachtencommissie. U kunt zich, evenals de aangeklaagde, ten aanzien van de beslissing van de kerkenraad, binnen een maand, beroepen op de classis (art. 31 Kerkorde).
U kunt zich ook beroepen op de classis indien de kerkenraad na twee maanden nog geen beslissing heeft genomen zonder redelijke uitleg aan u.

U kunt zich vóór en tijdens een klachtenprocedure laten bijstaan door een vertrouwenspersoon. Dit kan iemand zijn uit uw naaste omgeving, die u goed kent. U kunt ook contact opnemen met een deskundige, bijvoorbeeld via een Meldpunt.

Stichting Meldpunt Seksuele Intimidatie/Misbruik binnen pastorale relaties
Dit Meldpunt dat op 1 maart 1999 van start is gegaan, werkt onder verantwoordelijkheid van deputaten uit de Christelijke Gereformeerde Kerken, de Nederlands Gereformeerde Kerken en de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt.
U kunt bij het Meldpunt terecht voor (telefonisch) advies, voor een of meer gesprekken om uw situatie te verhelderen, voor nadere informatie over de procedure en zonodig begeleiding daarbij.
Voor langer durende begeleiding kan de medewerker van het Meldpunt u verwijzen naar een hulpverleningsinstantie.
Ook de aangeklaagde kan zich wenden tot het Meldpunt voor ondersteuning en advies.
Het Meldpunt is op werkdagen telefonisch bereikbaar van 9.00 tot12.30 uur en van 13.00 tot 17.00 uur, onder nummer: 038-4232125. Nadere informatie: http://www.meldpuntmisbruik.nl.

- Mw.drs. A.T. Bijkerk-van Genderen, arts
- Mw.drs. E.J. van Dijk, hulpverlener
- Ds. P.J. den Hertog, pastor, voorzitter
- Drs. A. Heystek, hulpverlener, plv voorzitter
- Mw.mr. A.P.Versteeg, jurist, plv secretaris, tel.: 070-3872248
- Mw.drs. A.W. Westerveld, arts, 
   Harstawei 23A, 9173 GA Hegebeintum, tel. 0318-413148, e-mail: awesterveld@planet.nl